Thư viện nhỏ trong trái tim Châu Âu – Không gian tri thức kết nối cộng đồng

Trong quá trình hội nhập và gắn bó lâu dài của cộng đồng người Việt tại Cộng hòa Séc, nhu cầu tiếp cận tri thức, ngôn ngữ và văn hóa giữa hai cộng đồng Việt – Séc ngày càng trở nên rõ nét. Không chỉ là nhu cầu học tập, đó còn là nhu cầu kết nối, thấu hiểu và gìn giữ bản sắc trong một xã hội đa văn hóa. Thư viện Séc – Việt ra đời trong chính bối cảnh đó, như một không gian tri thức song ngữ dành cho cộng đồng.

Không mang tính thương mại, không đặt mục tiêu lợi nhuận, Thư viện Séc – Việt hướng tới vai trò của một không gian giáo dục – văn hóa mở, nơi sách, con người và các thế hệ có thể gặp nhau một cách tự nhiên thông qua ngôn ngữ và tri thức.

Từ Brno năm 2018 đến Praha hôm nay

Thư viện Séc – Việt chính thức được khai trương vào tháng 5 năm 2018 tại Brno, với sự hợp tác giữa Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam tại Cộng Hoà Séc (viết tắt tiếng Anh là AYVE) và TNSV Brno – đơn vị sau này được đổi tên thành Trung tâm Giáo dục Séc – Việt. Không gian ban đầu của thư viện nằm trong khuôn viên trung tâm thương mại VINAMO, nơi tập trung đông đảo cộng đồng người Việt sinh sống và làm việc tại thời điểm đó.

Thư viện Séc – Việt đầu tiên được thành lập tại Brno

Những ngày đầu, thư viện có quy mô nhỏ, số lượng đầu sách còn hạn chế, chủ yếu phục vụ những người quen trong cộng đồng. Tuy nhiên, ngay từ khi hình thành, thư viện đã mang trong mình một mục tiêu rõ ràng: giới thiệu văn học Việt Nam đến công chúng Séc, đồng thời giúp cộng đồng người Việt tiếp cận văn học và tri thức Séc bằng chính ngôn ngữ của mình.

Thư viện nhỏ nhưng phía sau là giá trị ý nghĩa to lớn về sự kết nối văn hoá 2 nước

Hoạt động của thư viện từng bị gián đoạn trong giai đoạn dịch Covid-19, khi các không gian cộng đồng buộc phải tạm dừng. Sau đó, Thư viện Séc – Việt được chuyển về Trung tâm Thương mại Sapa, Praha – một địa điểm gắn bó mật thiết với đời sống cộng đồng người Việt tại thủ đô Praha. Từ đây, thư viện tiếp tục duy trì hoạt động và từng bước mở rộng vai trò như một không gian tri thức cộng đồng.

Sách – điểm khởi đầu của sự kết nối

Kho sách của Thư viện Séc – Việt được xây dựng dần theo thời gian, phản ánh đúng tinh thần “từ nhu cầu cộng đồng mà hình thành”. Những đầu sách đầu tiên có mặt tại thư viện bao gồm các ấn phẩm như “Praha 3” và “Tại Praha chúng ta như ở nhà” – những cuốn sách giúp người Việt hiểu rõ hơn về đời sống, không gian đô thị và xã hội Séc. Đây cũng là những ấn phẩm được phía Chính phủ đóng góp cho thư viện trong giai đoạn đầu.

Những cuốn sách đầu tiên được Chính phủ Séc và các Đại sứ Việt Nam và Đại sứ Séc dành tặng cho thư viện

Sau đó, thư viện tiếp tục bổ sung nhiều đầu sách song ngữ và sách dành cho nhiều đối tượng khác nhau, từ trẻ em đến người lớn. Tiêu biểu có thể kể đến “Příběhy z říše draků a víl”, “Tatranka v Hanoji” (song ngữ Séc – Việt, 2020), hay cuốn “Sinh con tại Séc” – một cẩm nang thực tế hỗ trợ các gia đình Việt trong quá trình sinh nở và chăm sóc con cái tại Cộng hòa Séc.

Bên cạnh đó, các ấn phẩm về văn hóa, du lịch, đời sống xã hội và những câu chuyện truyền cảm hứng của người Việt tại Séc cũng dần được bổ sung, tạo nên một kho tri thức phong phú và gần gũi với đời sống cộng đồng.

Hai cuốn sách được thư viện xuất bản vô cùng thành công và được đông đảo cộng đồng người Việt và người Séc quan tâm thời gian gần đây

Không chỉ là thư viện, mà là không gian cộng đồng

Theo thời gian, Thư viện Séc – Việt dần vượt ra khỏi vai trò của một nơi lưu trữ sách. Thư viện trở thành không gian gặp gỡ, nơi các thế hệ người Việt có thể cùng đọc sách, trò chuyện và chia sẻ kinh nghiệm sống trong bối cảnh xã hội đa văn hóa.

Đối với thế hệ thứ hai – những người sinh ra hoặc lớn lên tại Cộng hòa Séc – thư viện là nơi tiếng Việt xuất hiện một cách tự nhiên thông qua truyện tranh, sách thiếu nhi và sách song ngữ. Đối với người lớn, đó là nơi tìm lại tiếng mẹ đẻ, tiếp cận tri thức Séc và cảm nhận sự gắn kết cộng đồng.

Không gian thư viện vì thế không chỉ phục vụ việc đọc, mà còn góp phần giữ gìn ngôn ngữ, kết nối thế hệ và hỗ trợ quá trình hội nhập xã hội thông qua tri thức.

Dự án phát triển Thư viện Séc – Việt năm 2026

Sau nhiều năm duy trì hoạt động trong quy mô còn khiêm tốn, Thư viện Séc – Việt bước vào một giai đoạn phát triển mới với dự án “Hỗ trợ phát triển Thư viện Séc – Việt”, được triển khai trong thời gian 01.01.2026 – 08.08.2026, với sự tài trợ của Quỹ Nadace ČEZ.

Mục tiêu của dự án là củng cố hoạt động hiện có của thư viện, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận tri thức và các hoạt động giáo dục – văn hóa cho cộng đồng. Trong khuôn khổ dự án, thư viện dự kiến:

• Mở rộng và bổ sung kho sách song ngữ Việt – Séc
• Tổ chức 4 sự kiện văn hóa – giáo dục dành cho cộng đồng
• Thực hiện 2 workshop tập trung vào ngôn ngữ, văn hóa và hội nhập

Các hoạt động này bao gồm giới thiệu sách, giao lưu văn học, thuyết trình về Việt Nam và du lịch Việt Nam, cũng như các buổi sinh hoạt theo chủ đề. Thông qua đó, thư viện hướng tới việc đưa sách và tri thức ra khỏi kệ, trở thành một phần của đời sống cộng đồng.

Giá trị lâu dài cho cộng đồng Việt – Séc

Dự án phát triển năm 2026 không phải là một bước đi rời rạc, mà là sự tiếp nối tự nhiên của hành trình bắt đầu từ năm 2018. Thư viện Séc – Việt tiếp tục giữ vững định hướng phi thương mại, tập trung vào giáo dục, tri thức và lợi ích cộng đồng.

Trong dài hạn, thư viện hướng tới vai trò như một không gian tri thức mở, góp phần thúc đẩy đối thoại văn hóa, tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau giữa cộng đồng người Việt và xã hội Séc, đồng thời hỗ trợ các thế hệ người Việt gìn giữ ngôn ngữ và bản sắc văn hóa trong môi trường đa văn hóa.

Bài viết Thư viện nhỏ trong trái tim Châu Âu – Không gian tri thức kết nối cộng đồng đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Châu Âu TV.