Khai mở con đường tiến tới net zero: Từ chính sách chiến lược đến hợp tác quốc tế

Trong bối cảnh thế giới và khu vực tiếp tục biến động nhanh, đan xen cơ hội và thách thức, yêu cầu phát triển nhanh đi đôi với bền vững ngày càng trở nên cấp thiết đối với Việt Nam. Trước thực tiễn đó, Chính phủ đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách mang tính chiến lược nhằm định hình lộ trình phát triển trung và dài hạn. Ngày 10/12/2025, Quốc hội thông qua Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Nghị quyết 81 về Quy hoạch tổng thể quốc gia giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050, xác định mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao, hùng cường và thịnh vượng vào giữa thế kỷ. Đây được xem là định hướng xuyên suốt, đòi hỏi những bước tiến mang tính đột phá trong từng giai đoạn phát triển.

Tinh thần này tiếp tục được thể hiện trong các nghị quyết quan trọng khác, đặc biệt là Nghị quyết 57, trong đó khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là “chìa khóa vàng” cho tăng trưởng. Theo mục tiêu đề ra, đến năm 2030, kinh tế số sẽ đóng góp khoảng 30% GDP và Việt Nam phấn đấu nằm trong top 3 Đông Nam Á về nghiên cứu trí tuệ nhân tạo (AI). Xa hơn, đến năm 2045, tỷ trọng kinh tế số dự kiến đạt 50% GDP, đồng thời đưa Việt Nam vào nhóm 30 quốc gia dẫn đầu thế giới về đổi mới sáng tạo. Song song đó, Nghị quyết 68 đánh dấu bước chuyển quan trọng khi xác định khu vực kinh tế tư nhân là “động lực quan trọng nhất” của nền kinh tế, với mục tiêu đóng góp 55–58% GDP vào năm 2030, thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp và đổi mới mô hình tăng trưởng.

Trong tổng thể chiến lược này, chuyển đổi số được xác định không chỉ là việc áp dụng công nghệ mà là quá trình tái cấu trúc toàn diện nền kinh tế, từ sản xuất, quản trị đến cung cấp dịch vụ. Khi được triển khai đồng bộ, chuyển đổi số giúp nâng cao hiệu quả vận hành, giảm chi phí, cải thiện chất lượng dịch vụ công và tạo ra các động lực tăng trưởng mới. Thực tế cho thấy, Việt Nam đang nằm trong nhóm các quốc gia có tốc độ tăng trưởng kinh tế số nhanh trong khu vực, với sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử, thanh toán số và dịch vụ công trực tuyến, góp phần thúc đẩy hội nhập quốc tế sâu rộng hơn.

Vương quốc Anh – đối tác chiến lược trong hành trình phát triển bền vững

Trong tiến trình đó, hợp tác quốc tế đóng vai trò quan trọng, đặc biệt là quan hệ giữa Việt Nam và Vương quốc Anh. Sau hơn 52 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và 15 năm đối tác chiến lược, hai nước đã xây dựng nền tảng hợp tác vững chắc dựa trên sự tin cậy và lợi ích chung. Chuyến thăm của Tổng Bí thư Tô Lâm tới Anh vào cuối tháng 10/2025, theo lời mời của Thủ tướng Keir Starmer, đã đánh dấu bước ngoặt khi hai bên nhất trí nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện – mức cao nhất trong quan hệ đối ngoại của Việt Nam.

Trong khuôn khổ hợp tác mới, hai nước tập trung vào các lĩnh vực then chốt như dịch vụ tài chính và phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC), năng lượng tái tạo, chuyển đổi số, giáo dục và đổi mới sáng tạo đô thị. Vương quốc Anh hiện là đối tác thương mại lớn thứ ba của Việt Nam tại châu Âu, và việc triển khai hiệu quả Hiệp định UKVFTA cùng với việc Anh gia nhập CPTPP đã tạo thêm động lực mạnh mẽ cho thương mại và đầu tư song phương.

Đáng chú ý, từ năm 2022, phía Anh đã hỗ trợ Việt Nam trong quá trình xây dựng IFC thông qua tư vấn khung pháp lý, chuẩn mực quản lý và nâng cao năng lực thể chế. Báo cáo của TheCityUK công bố đầu năm 2025 xác định ba trụ cột quan trọng cho IFC tại Việt Nam gồm tài chính xanh, thị trường vốn và fintech. Đồng thời, Quốc hội Việt Nam đã thông qua Luật Tòa án chuyên biệt tại IFC vào ngày 11/12/2025, có hiệu lực từ 1/1/2026, góp phần hoàn thiện nền tảng pháp lý theo hướng tiệm cận chuẩn mực quốc tế, trong đó có tham chiếu đến hệ thống thông luật Anh.

Trí tuệ nhân tạo – động lực tăng trưởng mới trong kỷ nguyên số

Bên cạnh hợp tác thể chế và tài chính, công nghệ – đặc biệt là trí tuệ nhân tạo – đang trở thành yếu tố cốt lõi trong chiến lược phát triển dài hạn. Tại Vương quốc Anh, AI đã và đang tái định hình nhiều lĩnh vực của đời sống. Trong y tế, công nghệ này hỗ trợ phát hiện sớm bệnh lý, rút ngắn thời gian chẩn đoán và nâng cao hiệu quả điều trị; trong giáo dục, AI giúp cá nhân hóa nội dung học tập; còn trong khu vực công và doanh nghiệp, AI góp phần tự động hóa quy trình và nâng cao năng suất.

Theo ước tính của Quỹ Tiền tệ Quốc tế, việc ứng dụng hiệu quả AI có thể giúp năng suất lao động của Anh tăng thêm khoảng 1,5 điểm phần trăm mỗi năm, tương đương khoảng 47 tỷ bảng Anh giá trị gia tăng. Tuy nhiên, song song với phát triển công nghệ, Anh cũng chú trọng xây dựng hệ sinh thái AI an toàn, minh bạch và lấy con người làm trung tâm, thông qua các khung chính sách về đạo đức và quản lý AI đã được ban hành từ năm 2019 và cập nhật trong các tài liệu chính sách năm 2023.

Hướng tới mục tiêu net zero – hành trình dài với nhiều động lực mới

Tổng thể các chính sách, định hướng phát triển và hợp tác quốc tế cho thấy Việt Nam đang từng bước xây dựng nền tảng vững chắc cho mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (net zero) vào năm 2050. Đây không chỉ là cam kết môi trường mà còn là chiến lược phát triển toàn diện, gắn kết giữa tăng trưởng kinh tế, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế.

Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, việc kết hợp hiệu quả giữa chính sách quốc gia, nguồn lực quốc tế và động lực công nghệ sẽ đóng vai trò quyết định đối với khả năng hiện thực hóa mục tiêu này. Hành trình tiến tới net zero vì vậy không chỉ là thách thức, mà còn mở ra cơ hội để Việt Nam tái định vị mình trong chuỗi giá trị toàn cầu, hướng tới một nền kinh tế xanh, bền vững và có sức cạnh tranh cao trong dài hạn.
Nguồn ảnh: TTXVN

Bài viết Khai mở con đường tiến tới net zero: Từ chính sách chiến lược đến hợp tác quốc tế đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Châu Âu TV.