CỘNG HÒA SÉC: TRUNG TÂM CÔNG NGHIỆP VÀ HẠ TẦNG ĐANG VƯƠN LÊN CỦA TRUNG ÂU 

Trong mắt nhiều người, Cộng hòa Séc vẫn gắn liền với hình ảnh Praha cổ kính, bia Tiệp và hãng xe Škoda. Tuy nhiên, năm 2026 đang cho thấy một bức tranh khác: Séc không còn chỉ muốn là một quốc gia sản xuất công nghiệp truyền thống mà đang đầu tư mạnh vào hạ tầng giao thông, công nghệ bán dẫn và tái cấu trúc nền kinh tế cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Điều đáng chú ý là những thay đổi này diễn ra trong bối cảnh châu Âu đang đối mặt với nhiều thách thức: cạnh tranh công nghệ với Mỹ và Trung Quốc, nhu cầu đảm bảo an ninh năng lượng, cũng như áp lực hiện đại hóa hệ thống giao thông và sản xuất.

Nền kinh tế công nghiệp vẫn là trụ cột

Khác với nhiều quốc gia châu Âu chuyển mạnh sang dịch vụ, Séc vẫn duy trì bản sắc của một nền kinh tế sản xuất.

Trong hơn một thế kỷ qua, vùng Bohemia và Moravia luôn là trung tâm cơ khí và chế tạo của khu vực Trung Âu. Chính nền tảng này giúp Séc trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng công nghiệp của châu Âu.

Tuy nhiên, năm 2026 cho thấy một thực tế mới: Séc không còn muốn chỉ dựa vào sản xuất truyền thống. Theo dự báo của Bộ Tài chính Séc, nền kinh tế dự kiến tăng trưởng khoảng 2,1% trong năm nay nhờ nhu cầu nội địa phục hồi và đầu tư tiếp tục được duy trì.

Điều này tạo ra nền tảng để chính phủ thúc đẩy các dự án dài hạn thay vì chỉ tập trung vào tăng trưởng ngắn hạn.

Bên cạnh tốc độ tăng trưởng, nhiều chỉ số kinh tế cho thấy sức cạnh tranh đáng chú ý của Cộng hòa Séc. 

• Dân số: khoảng 10,9 triệu người (trong đó có khoảng 70.000 người gốc Việt ).
• GDP của CH Séc năm 2026: ước tính trên 400 tỷ USD.
• GDP bình quân đầu người: gần 40.000 USD.
• Tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức thấp nhất châu Âu, quanh ngưỡng 3%.
• Xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ đóng vai trò then chốt đối với nền kinh tế.
• Tăng trưởng kinh tế năm 2026 được dự báo khoảng 2–2,2%.

Nền kinh tế Séc hiện được hỗ trợ bởi nhiều ngành công nghiệp chủ lực như ô tô, cơ khí chính xác, điện tử, logistics, công nghệ thông tin, quốc phòng và năng lượng.

Trong lĩnh vực sản xuất, ngành ô tô tiếp tục giữ vai trò đầu tàu. Quý I năm 2026, các nhà máy tại Séc đã sản xuất hơn 403.000 xe, mức cao nhất từng được ghi nhận trong lịch sử cùng kỳ. Khoảng 93% sản lượng được xuất khẩu ra nước ngoài.

Những thương hiệu toàn cầu đang sản xuất tại Séc bao gồm Škoda Auto, Toyota Motor Manufacturing Czech Republic và Hyundai Motor Manufacturing Czech.

Ngoài ô tô, nhiều tập đoàn quốc tế như Foxconn, Siemens, Bosch, Honeywell và IBM cũng đang vận hành các trung tâm sản xuất, nghiên cứu hoặc phát triển công nghệ tại Séc.

Các thương hiệu toàn cầu góp phần định hình nền kinh tế Séc

Không chỉ là nơi đặt nhà máy của các tập đoàn quốc tế, Cộng hòa Séc còn là quê hương của nhiều doanh nghiệp và thương hiệu có vị thế trên thị trường toàn cầu.

Trong số đó có thể kể đến Škoda Auto, ČEZ Group, PPF Group, Linet, Aero Vodochody, Tatra Trucks, Avast, Lasvit, Budweiser Budvar và Koh-i-Noor Hardtmuth.

Các doanh nghiệp này hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau như ô tô, năng lượng, công nghệ thông tin, hàng không, y tế, thiết kế công nghiệp, thực phẩm và sản phẩm tiêu dùng. Sự hiện diện của những thương hiệu mang tầm quốc tế cho thấy nền kinh tế Séc không chỉ mạnh về sản xuất mà còn sở hữu năng lực đổi mới sáng tạo và xây dựng thương hiệu toàn cầu.

Hạ tầng giao thông đang bước vào giai đoạn đầu tư lớn nhất nhiều thập kỷ

Trong chiến lược phát triển kinh tế giai đoạn mới, hạ tầng giao thông – đặc biệt là đường sắt – đang trở thành một trong những ưu tiên đầu tư lớn nhất của Cộng hòa Séc.

Cơ quan quản lý hạ tầng đường sắt SŽ đã công bố ngân sách kỷ lục khoảng 3 tỷ euro cho năm 2026. Đây là mức đầu tư lớn nhất từ trước tới nay dành cho hạ tầng đường sắt của quốc gia này.

Nguồn vốn được sử dụng cho nhiều mục tiêu:

• Điện khí hóa các tuyến đường sắt
• Nâng cấp tốc độ khai thác
• Mở rộng năng lực vận tải
• Hiện đại hóa các nhà ga lớn
• Kết nối hiệu quả hơn với sân bay Praha

Đặc biệt, tuyến Praha – Kladno – Sân bay Praha tiếp tục được xem là một trong những dự án chiến lược quan trọng nhất.

Trong khi đó, tuyến Brno – Přerov đang được nâng cấp để cho phép tàu chạy tới 200 km/h, được coi là bước đệm cho hệ thống đường sắt tốc độ cao trong tương lai.

Tận dụng vị trí trung tâm châu Âu

Một trong những lợi thế lớn nhất của Séc là vị trí địa lý chiến lược.

Nằm giữa Đức, Ba Lan, Áo và Slovakia, quốc gia này từ lâu đã là điểm trung chuyển quan trọng của khu vực Trung Âu.

Các dự án giao thông hiện nay không chỉ nhằm phục vụ người dân Séc mà còn hướng tới mục tiêu lớn hơn: biến đất nước thành trung tâm kết nối logistics giữa Tây Âu và Đông Âu.

Lợi thế địa lý đặc biệt đã giúp Séc trở thành một trung tâm logistics quan trọng của khu vực.

Trong bối cảnh thương mại điện tử và logistics xuyên biên giới phát triển mạnh, các lĩnh vực như vận tải quốc tế, kho bãi, quản lý chuỗi cung ứng và logistics thông minh được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng trong những năm tới.

Mạng lưới doanh nghiệp và kết nối quốc tế ngày càng mở rộng

Bên cạnh các lợi thế về công nghiệp và công nghệ, Cộng hòa Séc còn sở hữu hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp phát triển khá hoàn chỉnh.

Phòng Thương mại Cộng hòa Séc (Hospodářská komora ČR) hiện là tổ chức đại diện doanh nghiệp lớn nhất của quốc gia này với hơn 16.000 doanh nghiệp, được kết nối thông qua 59 phòng thương mại khu vực và gần 130 hiệp hội ngành nghề trên toàn quốc.

Thông qua mạng lưới này, hàng chục nghìn doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực sản xuất, công nghệ, logistics, năng lượng, xây dựng, thương mại và dịch vụ được kết nối với nhau cũng như với các đối tác quốc tế.

Trong những năm gần đây, Phòng Thương mại Cộng hòa Séc đã đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến thương mại tại châu Á, trong đó Việt Nam được xác định là một trong những thị trường tiềm năng. Nhiều diễn đàn doanh nghiệp, chương trình kết nối đầu tư và các đoàn doanh nghiệp Séc đã được tổ chức tại Việt Nam nhằm thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực công nghiệp, năng lượng, công nghệ, y tế, giáo dục và logistics.

Trong mạng lưới hợp tác giữa Việt Nam và Cộng hòa Séc, anh Nguyễn Mạnh Tùng – Chủ tịch Ban Đối ngoại Việt Nam thuộc Phòng Thương mại Cộng hòa Séc, đồng thời là nhà sáng lập Trung tâm Giáo dục Séc Việt và đồng sáng lập CZECH VIỆT – Trong nhiều năm qua đã đóng vai trò cầu nối giữa cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức giáo dục và cơ quan hai nước, góp phần thúc đẩy các hoạt động hợp tác kinh tế, văn hóa và xã hội giữa Việt Nam và Cộng hòa Séc.

Cuộc chuyển mình từ sản xuất truyền thống sang công nghệ tương lai

Nếu hạ tầng là câu chuyện của hiện tại, thì bán dẫn (semiconductor) có thể là câu chuyện của tương lai.

Năm 2026 chứng kiến hàng loạt động thái nhằm đưa Séc trở thành một phần quan trọng trong chuỗi cung ứng chip của châu Âu.

CzechInvest, Trung tâm Bán dẫn Séc và Cụm Công nghiệp Bán dẫn Quốc gia đã ký kết hợp tác nhằm thực hiện Chiến lược Bán dẫn Quốc gia 2029 và tận dụng các cơ hội từ Đạo luật Chip châu Âu (EU Chips Act).

Không chỉ tập trung vào bán dẫn, Séc còn đang thúc đẩy nhiều công nghệ chiến lược khác như:

• Trí tuệ nhân tạo (AI)
• Tự động hóa công nghiệp
• Robot sản xuất
• An ninh mạng
• Công nghệ năng lượng

Một trong những dự án đáng chú ý nhất hiện nay là khoản đầu tư khoảng 2 tỷ USD của tập đoàn Onsemi vào nhà máy sản xuất chip silicon carbide tại Rožnov pod Radhoštěm.

Loại chip này được sử dụng trong xe điện, năng lượng tái tạo và các trung tâm dữ liệu AI.

Một giai đoạn phát triển mới đang bắt đầu

Nhìn tổng thể, năm 2026 không phải là năm bùng nổ của kinh tế Séc, nhưng lại là năm cho thấy rõ định hướng tương lai của đất nước.

Trong khi vẫn duy trì thế mạnh công nghiệp truyền thống, Séc đang đồng thời:

• Đầu tư mạnh vào đường sắt và logistics
• Chuẩn bị cho mạng lưới giao thông thế hệ mới
• Xây dựng vị thế trong ngành bán dẫn
• Chuyển dịch khỏi nền kinh tế phụ thuộc vào than đá
• Tăng cường các ngành có giá trị gia tăng cao
• Thu hút các tập đoàn công nghệ toàn cầu
• Phát triển các ngành công nghiệp của kỷ nguyên số

Từ các dự án hạ tầng giao thông quy mô lớn, quá trình chuyển đổi năng lượng đến nỗ lực thu hút các ngành công nghệ có giá trị gia tăng cao, Cộng hòa Séc đang từng bước chuẩn bị cho một giai đoạn phát triển mới.

Nếu thế kỷ XX là thời kỳ xây dựng nền tảng công nghiệp, thì những quyết sách của hôm nay có thể sẽ quyết định vị thế của Cộng hòa Séc trong nền kinh tế châu Âu của thế kỷ XXI. Với nền tảng sản xuất vững chắc, vị trí chiến lược giữa lòng châu Âu và tham vọng phát triển công nghệ cao, Séc đang cho thấy hình ảnh của một quốc gia không ngừng đổi mới để duy trì sức cạnh tranh trong một thế giới đang thay đổi nhanh chóng.

Bài viết CỘNG HÒA SÉC: TRUNG TÂM CÔNG NGHIỆP VÀ HẠ TẦNG ĐANG VƯƠN LÊN CỦA TRUNG ÂU  đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Châu Âu TV.