Việt Nam – Ấn Độ mở rộng hợp tác công nghệ chiến lược trong kỷ nguyên đổi mới sáng tạo

Chiều tối 6/5 tại New Delhi, Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp cùng Bộ Điện tử và Công nghệ thông tin Ấn Độ tổ chức Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam – Ấn Độ với chủ đề “Hợp tác phát triển nguồn nhân lực, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số”. Sự kiện có sự tham dự và phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, trong bối cảnh quan hệ Việt Nam – Ấn Độ đang bước vào giai đoạn hợp tác sâu hơn trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược.

Phát biểu tại diễn đàn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao việc hai bên lựa chọn một chủ đề phản ánh đúng xu thế phát triển toàn cầu cũng như nhu cầu hợp tác ngày càng mở rộng giữa hai quốc gia. Theo ông, những đột phá nhanh chóng trong trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, công nghệ lượng tử và năng lượng sạch đang làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, mô hình tăng trưởng và cấu trúc kinh tế thế giới. Cùng với đó, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, yêu cầu bảo đảm an ninh công nghệ, an ninh dữ liệu và ổn định chuỗi cung ứng đang định hình một kỷ nguyên phát triển mới — nơi quốc gia làm chủ được tri thức và công nghệ sẽ có lợi thế bứt phá.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực trung tâm cho phát triển. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết Việt Nam đã ban hành Nghị quyết 57-NQ/TW về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cùng Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo. Những định hướng này nhằm phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao năng lực tự chủ chiến lược của quốc gia.

Việt Nam hiện tập trung hoàn thiện thể chế theo hướng thông thoáng và linh hoạt hơn để giải phóng nguồn lực cho khoa học công nghệ; đồng thời phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo mở, lấy doanh nghiệp làm trung tâm. Các lĩnh vực được ưu tiên gồm trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, công nghệ số và năng lượng sạch — hướng tới xây dựng nền kinh tế dựa trên dữ liệu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng bày tỏ ấn tượng trước những thành tựu của India trong công nghệ thông tin, phần mềm, hạ tầng số công cộng, thanh toán số, công nghệ vũ trụ, AI và bán dẫn. Theo ông, Ấn Độ không chỉ là một nền văn minh lớn mà đang trở thành trung tâm tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo có vai trò ngày càng quan trọng trên thế giới.

Ở góc độ quan hệ song phương, lãnh đạo Việt Nam nhấn mạnh hai nước có nền tảng hữu nghị truyền thống lâu đời, được bồi đắp bởi chiều sâu lịch sử, văn hóa, tinh thần độc lập, tự cường và khát vọng phát triển. Đây được xem là cơ sở quan trọng để mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cao và công nghệ chiến lược.

Hai quốc gia cũng chia sẻ nhiều điểm tương đồng về tầm nhìn phát triển dài hạn. Việt Nam đặt mục tiêu trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, trong khi Ấn Độ triển khai tầm nhìn “Viksit Bharat 2047” hướng tới trở thành quốc gia phát triển. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, những định hướng này tạo ra động lực mới để hai bên tăng cường hợp tác trong giai đoạn tới.

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại diễn đàn là đề xuất hướng tới hình thành “hành lang công nghệ Việt Nam – Ấn Độ”. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, hai nền kinh tế có tính bổ trợ cao: Ấn Độ có thế mạnh về công nghệ, phần mềm, AI và dịch vụ số, trong khi Việt Nam sở hữu nền kinh tế năng động với tốc độ chuyển đổi số nhanh và hệ sinh thái khởi nghiệp phát triển mạnh. Trong giai đoạn mới, tri thức, dữ liệu, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao cần trở thành những “chất liệu mới” của hợp tác chiến lược giữa hai nước.

Từ đó, Việt Nam đề nghị hai bên tập trung xác định các lĩnh vực ưu tiên hợp tác, đặc biệt là những công nghệ được xem là sẽ định hình thế kỷ 21 như AI, vi mạch bán dẫn, công nghệ số, công nghệ sinh học, năng lượng sạch và sản xuất thông minh. Đồng thời, hai nước cần thúc đẩy hình thành các không gian hợp tác mới thông qua các dự án quy mô lớn và cơ chế hợp tác dài hạn; nghiên cứu xây dựng Đối tác số Việt Nam – Ấn Độ; thúc đẩy mô hình “đồng nghiên cứu, đồng phát triển, đồng sản xuất” để tạo ra các sản phẩm công nghệ mang thương hiệu chung và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng đề nghị hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp; thúc đẩy hợp tác công – tư; xây dựng cơ chế chia sẻ rủi ro và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư mạnh hơn cho nghiên cứu và phát triển (R&D). Doanh nghiệp hai nước được kỳ vọng đóng vai trò tiên phong trong đầu tư vào công nghệ mới, hợp tác chuyển giao công nghệ và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Theo lãnh đạo Việt Nam, sự kết hợp giữa năng lực công nghệ của Ấn Độ và lực lượng lao động trẻ, năng động của Việt Nam có thể tạo ra nguồn nhân lực quy mô lớn cho các ngành công nghệ cao trong tương lai. Vì vậy, ông đề nghị tăng cường kết nối giữa các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp hai nước, hướng tới hình thành hành lang nhân lực công nghệ Việt Nam – Ấn Độ. Trọng tâm hợp tác sẽ bao gồm xây dựng các trung tâm R&D liên kết, các phòng thí nghiệm chung và triển khai các chương trình đào tạo nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực AI, bán dẫn, khoa học dữ liệu và an ninh mạng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh rằng hợp tác khoa học công nghệ cần gắn với mục tiêu phát triển bền vững, bao trùm và lấy con người làm trung tâm. Theo đó, thành quả đổi mới sáng tạo cần được lan tỏa rộng rãi nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống và tăng cường khả năng ứng phó với các thách thức toàn cầu.

Khẳng định tiềm năng hợp tác giữa Việt Nam và Ấn Độ còn rất lớn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số sẽ trở thành một trong những trụ cột quan trọng nhất trong quan hệ song phương, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và củng cố tự chủ chiến lược của mỗi quốc gia.

Nhân dịp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Bộ Điện tử, Công nghệ thông tin Ấn Độ đã chứng kiến lễ trao các văn kiện hợp tác giữa viện nghiên cứu, trường đại học, hiệp hội và doanh nghiệp hai nước trong các lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Các văn kiện này được kỳ vọng sẽ mở ra nhiều chương trình hợp tác cụ thể về đào tạo nhân lực, đồng nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, phát triển sản phẩm, mở rộng thị trường và kết nối hệ sinh thái đổi mới sáng tạo giữa Việt Nam và Ấn Độ trong thời gian tới.

Bài viết Việt Nam – Ấn Độ mở rộng hợp tác công nghệ chiến lược trong kỷ nguyên đổi mới sáng tạo đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Châu Âu TV.