Trẻ em ở đâu dễ bị tổn thương nhất bởi nghèo đói trong Liên minh châu Âu?
Theo số liệu mới nhất từ Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat), trong năm 2024, có tới 19,5 triệu trẻ em tại Liên minh châu Âu (EU) rơi vào tình trạng có nguy cơ nghèo đói hoặc bị loại trừ xã hội. Mặc dù đây là một con số đáng báo động, tỷ lệ này đã giảm nhẹ 0,6% so với năm 2023, từ mức 24,8% xuống còn 24,2%.
Trẻ em chịu rủi ro cao hơn người lớn
Trẻ em tại EU tiếp tục đối mặt với nguy cơ nghèo đói hoặc bị loại trừ xã hội cao hơn so với người trưởng thành. Trong năm 2024, 24,2% trẻ em thuộc nhóm có nguy cơ, trong khi con số này với người lớn là 20,3%, chênh lệch 3,9 điểm phần trăm.
Tại 20 quốc gia thành viên EU, nguy cơ đối với trẻ em vượt cao hơn đáng kể so với người lớn. Tây Ban Nha là nước có mức chênh lệch lớn nhất với 10,5%, tiếp theo là Malta, Romania (cùng 7,3%) và Pháp (7,2%).
Bulgaria, Tây Ban Nha và Romania đứng đầu danh sách đáng lo ngại
Ở cấp quốc gia, Bulgaria có tỷ lệ trẻ em có nguy cơ nghèo đói hoặc bị loại trừ xã hội cao nhất với 35,1%, tiếp theo là Tây Ban Nha (34,6%) và Romania (33,8%).
Ngược lại, Slovenia (11,8%), Síp (14,8%) và Cộng hòa Séc (15,4%) là những quốc gia có tỷ lệ thấp nhất, cho thấy hiệu quả tương đối của hệ thống an sinh xã hội ở những quốc gia này.
Ý là quốc gia duy nhất không ghi nhận bất kỳ thay đổi nào trong năm 2024, duy trì mức 27,1% như năm trước.
Theo chuyên gia nghiên cứu Alba Lanau Sánchez từ Đại học Pompeu Fabra, các quốc gia có hệ thống an sinh xã hội mạnh mẽ thường có tỷ lệ nghèo đói trẻ em thấp hơn. “Những thể chế phúc lợi nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ trẻ em khỏi nghèo đói,” bà nhấn mạnh.
Trình độ học vấn của cha mẹ ảnh hưởng lớn đến mức sống của trẻ em
Một yếu tố nổi bật là trình độ học vấn của cha mẹ có mối liên hệ trực tiếp với mức độ rủi ro nghèo đói của trẻ em. Năm 2024, có tới 61,2% trẻ em sống trong các gia đình có cha mẹ chỉ học hết trung học cơ sở bị đánh giá là có nguy cơ nghèo đói hoặc bị loại trừ xã hội.
Trong khi đó, chỉ 11% trẻ em có cha mẹ tốt nghiệp đại học gặp rủi ro tương tự – tạo ra khoảng cách lên tới 50,2 điểm phần trăm.
Tại cấp quốc gia, khoảng cách này vượt 50% ở 16 nước EU, trong đó Romania, Cộng hòa Séc và Bulgaria có mức chênh lệch lớn nhất. Các nước như Đan Mạch, Bồ Đào Nha và Estonia có mức chênh lệch thấp nhất.
Tại sao Tây Ban Nha có tỷ lệ trẻ em nghèo cao dù GDP khá?
Dù có mức GDP cao hơn Bulgaria hay Romania, Tây Ban Nha vẫn đứng trong nhóm đầu về tỷ lệ trẻ em có nguy cơ nghèo đói. Theo các chuyên gia, nguyên nhân đến từ hệ thống thuế và phúc lợi còn nhiều hạn chế.
Năm 2021, Tây Ban Nha chỉ chi 1,3% GDP cho chính sách hỗ trợ gia đình, thấp hơn nhiều so với mức trung bình 2,3% của OECD. Hơn nữa, chính sách phúc lợi theo hình thức miễn giảm thuế lại chủ yếu mang lại lợi ích cho các gia đình thu nhập cao, trong khi các hộ thu nhập thấp lại ít được hưởng lợi.
Mặc dù quốc gia này đã triển khai các chương trình như Trợ cấp Sinh kế Tối thiểu (IMV) từ năm 2021 và Phụ cấp hỗ trợ trẻ em từ năm 2022, nhưng hiệu quả vẫn chưa rõ ràng. Hiện chương trình IMV đã hỗ trợ hơn 500.000 hộ gia đình, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế như thủ tục phức tạp, điều kiện khắt khe, và phạm vi bao phủ còn hạn chế, đặc biệt đối với người trẻ, người vô gia cư, người nhập cư chưa có giấy tờ…
Vai trò của giáo dục và chính sách phúc lợi
Nhìn chung, báo cáo của Eurostat chỉ ra rằng sự khác biệt lớn trong nguy cơ nghèo đói giữa trẻ em và người lớn có thể được thu hẹp nếu giáo dục và các chính sách phúc lợi được cải thiện toàn diện. Với hơn 19 triệu trẻ em đối mặt với nguy cơ trong lòng EU – một khu vực vốn được xem là có mức sống cao – đây là lời cảnh báo nghiêm túc về nhu cầu hành động khẩn cấp để bảo vệ thế hệ tương lai khỏi những bất bình đẳng sâu sắc về cơ hội sống và phát triển.
Nguồn : euronews
Bài viết Trẻ em ở đâu dễ bị tổn thương nhất bởi nghèo đói trong Liên minh châu Âu? đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Châu Âu TV.
