Gánh nặng thuế OECD thấp nhất ở Slovakia, Ba Lan

Theo báo cáo mới của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), người lao động ở Trung và Đông Âu (CEE) được hưởng một số mức thuế thu nhập cá nhân thấp nhất ở châu Âu, trong khi Slovakia và Ba Lan là những trường hợp ngoại lệ đối với cá nhân và gia đình.

Báo cáo OECD Taxing Wages 2025 đã phân tích dữ liệu thuế và đóng góp an sinh xã hội năm 2024 trên 38 quốc gia thành viên OECD. Đối với các cặp đôi có một nguồn thu nhập với hai con, Slovakia ghi nhận mức thuế thu nhập âm là 12,8%, mức thấp nhất trong các quốc gia OECD. Điều này có nghĩa là những hộ gia đình như vậy nhận được nhiều phúc lợi hơn số tiền họ phải trả cho thuế. OECD đã viết rằng “Các phúc lợi liên quan đến trẻ em hào phóng bù đắp cho thuế của nhân viên, tạo ra lợi nhuận ròng cho các gia đình ở Slovakia”.

Đối với người lao động độc thân, Ba Lan báo cáo mức thuế thu nhập cá nhân hiệu quả thấp nhất đối với những cá nhân không có con, ở mức 6,2%. Slovenia đứng thứ hai với 10,5%, sau đó là Cộng hòa Séc với 12,1% và Slovakia với 18,2%. Cả bốn quốc gia đều thấp hơn nhiều so với mức trung bình của OECD là 25,5% cho danh mục này. Báo cáo lưu ý rằng con số của Ba Lan phản ánh tính lũy tiến hạn chế và hệ thống chuyển tiền mặt phổ quát.

OECD cũng theo dõi mức chênh lệch thuế, bao gồm đóng góp xã hội của người sử dụng lao động và người lao động và thuế thu nhập. Mức chênh lệch thuế trung bình của Hungary đối với người lao động độc thân là 39,8%, Ba Lan là 34,1% và Séc là 39,6%, tất cả đều thấp hơn nhiều so với mức 47% của Áo. Mức chênh lệch thuế của Slovakia là 42,6%, chỉ thấp hơn một chút so với mức 47,9% của Đức.

Chênh lệch thuế là yếu tố then chốt để các chủ lao động quyết định nơi bố trí nhân viên, vì tỷ lệ phần trăm cao hơn có nghĩa là phần lớn chi phí lao động sẽ thuộc về nhà nước thay vì vào túi người lao động. OECD lưu ý trong phần tổng quan rằng “Chênh lệch thuế thấp hơn có thể cải thiện động lực việc làm và hỗ trợ khả năng cạnh tranh”.

Hệ thống thuế CEE chủ yếu là bằng phẳng hoặc hơi tiến bộ

Báo cáo nhấn mạnh sự chia rẽ ngày càng tăng trong cách các nước châu Âu cân bằng thuế với tái phân phối. Các nước CEE thường áp dụng hệ thống thuế phẳng hoặc thuế lũy tiến nhẹ. Các nước phương Tây và Bắc Âu phụ thuộc nhiều hơn vào các mức thuế thu nhập cao và đóng góp xã hội cao hơn để tài trợ cho các nhà nước phúc lợi mở rộng. Ở Thụy Điển, mức thuế đối với một công nhân kiếm được 167% mức lương trung bình tăng lên 28,7%, tăng từ 16,1% mức lương trung bình. Ở Ba Lan, sự khác biệt là không đáng kể do cơ cấu thuế phẳng hơn.

Một số nhà kinh tế cảnh báo rằng các nước CEE có thể gặp thách thức trong việc tài trợ cho các dịch vụ công với mức thuế thu nhập cá nhân thấp như vậy. Chính phủ trong khu vực thường phụ thuộc nhiều hơn vào thuế VAT và thuế tiền lương, có thể thụt lùi hơn.

Tuy nhiên, gánh nặng thuế hiệu quả thấp vẫn là một lợi thế chiến lược cho các nền kinh tế CEE muốn thu hút nhân tài, giữ chân thanh niên và hỗ trợ tăng trưởng thu nhập thực tế. “Có sự đánh đổi giữa mức thuế trực tiếp thấp và khả năng đầu tư dài hạn vào cơ sở hạ tầng và giáo dục”, Tomasz Bak, một nhà kinh tế tại Viện Chính sách Kinh tế Warsaw cho biết.

Các nước vùng Baltic có mức thuế thấp nhất

Estonia, Latvia và Lithuania cũng nằm trong số những nước có gánh nặng thuế thấp nhất trong OECD, củng cố sự phân chia đông-tây trong cơ cấu thuế của châu Âu. Estonia báo cáo mức thuế trung bình ròng là 14,4% đối với người lao động độc thân không có con, trong khi Latvia và Lithuania ghi nhận mức thuế lần lượt là 15,8% và 16,3%, thấp hơn nhiều so với mức trung bình 25,5% của OECD.

Cam kết của các quốc gia vùng Baltic đối với hệ thống thuế suất cố định và các mô hình phúc lợi tương đối tinh gọn góp phần vào mức thuế suất thấp này. Tuy nhiên, OECD cho biết các hệ thống như vậy chỉ cung cấp sự phân phối lại thu nhập hạn chế và có thể phải đối mặt với những thách thức về tính bền vững khi chi phí chăm sóc sức khỏe và lương hưu tăng. 

Về Estonia, OECD cho biết “mức thuế cho một người lao động độc thân trung bình tăng 0,7 điểm phần trăm từ 39,9% vào năm 2023 lên 40,6% vào năm 2024”, do nước này loại bỏ một số khoản trợ cấp. Tương tự, OECD nhấn mạnh rằng ở Latvia, “mức tăng (mức thuế) chủ yếu là do thực tế là biểu thuế không thay đổi trong giai đoạn 2023 và 2024”, dẫn đến mức thuế suất trung bình cao hơn khi tiền lương tăng.

Những diễn biến này cho thấy rằng trong khi các nước vùng Baltic duy trì hệ thống thuế cạnh tranh, họ phải cân nhắc điều chỉnh để giải quyết những áp lực kinh tế và nhân khẩu học đang thay đổi.

OECD kết luận rằng thiết kế chính sách thuế phải đảm bảo tính công bằng và khả năng phục hồi

OECD kêu gọi các nhà hoạch định chính sách xem xét sự cân bằng thuế-lợi ích đầy đủ thay vì chỉ tập trung vào thuế suất thuế thu nhập cá nhân. Khi các nước châu Âu đang đối mặt với tình trạng dân số già hóa và áp lực tài chính dài hạn, khả năng cạnh tranh về thuế có thể ngày càng định hình tính di động của lao động và dòng đầu tư khu vực. OECD kết luận rằng “Thiết kế chính sách thuế không chỉ hỗ trợ tăng trưởng kinh tế mà còn đảm bảo sự công bằng và khả năng phục hồi”.

Nguồn : centraleuropeantimes

Bài viết Gánh nặng thuế OECD thấp nhất ở Slovakia, Ba Lan đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Châu Âu TV.