Luật lao động mới tại Séc sẽ thay đổi cách bạn được tuyển dụng, trả lương và chấm dứt hợp đồng
Praha, CH Séc – Một loạt thay đổi lớn trong Bộ luật Lao động vừa được cả Hạ viện và Thượng viện Séc thông qua, hứa hẹn mang lại một bước chuyển mình quan trọng cho thị trường lao động. Được mệnh danh là “sửa đổi linh hoạt”, đạo luật mới hướng đến việc hiện đại hóa quy định lao động và tăng tính thích nghi của cả người sử dụng lao động lẫn người lao động.
Dự kiến có hiệu lực từ tháng 6 năm 2025, luật mới sẽ ảnh hưởng sâu rộng đến người lao động cả bản xứ lẫn người nước ngoài – từ thời gian thử việc, kỳ hạn báo trước khi nghỉ việc, lương bằng ngoại tệ, đến chế độ làm việc linh hoạt.
Thời gian thử việc kéo dài
Một trong những điểm đáng chú ý là việc kéo dài thời gian thử việc:
- Đối với nhân viên thông thường: từ 3 tháng lên 4 tháng
- Đối với nhân sự cấp cao/quản lý: từ 6 tháng lên 8 tháng
Chính phủ cho rằng điều này giúp nhà tuyển dụng có thêm thời gian đánh giá ứng viên. Tuy nhiên, đối với người lao động nước ngoài – những người phụ thuộc vào công việc ổn định để duy trì thị thực – điều này có thể kéo dài thời gian bất ổn.
Kỳ hạn thông báo nghỉ việc tính từ ngày nhận
Trước đây, thông báo nghỉ việc hoặc bị sa thải chỉ bắt đầu có hiệu lực vào ngày đầu tiên của tháng kế tiếp. Theo luật mới, kỳ hạn 2 tháng sẽ được tính ngay từ ngày thông báo được giao.
Ví dụ: Nếu bạn nộp đơn nghỉ vào ngày 9 tháng 7, kỳ hạn nghỉ việc bắt đầu ngay hôm đó, thay vì phải đợi đến 1 tháng 8.
Không thể sa thải nếu không có lý do
Một đề xuất gây tranh cãi từ hai đảng trong liên minh cầm quyền – cho phép sa thải không cần lý do – đã bị bác bỏ do sự phản đối mạnh mẽ từ các công đoàn và dư luận.
Theo luật sửa đổi, người sử dụng lao động phải luôn nêu rõ lý do khi chấm dứt hợp đồng. Ông Josef Středula, Chủ tịch liên đoàn công đoàn ČMKOS, cho rằng việc xóa bỏ quyền này sẽ là “sự thụt lùi về thế kỷ 19”.
Lương bằng ngoại tệ: Tin vui cho người nước ngoài
Người lao động có liên hệ cá nhân với nước ngoài, chẳng hạn như:
- Sống gần biên giới
- Có gia đình ở nước ngoài
- Làm việc từ xa cho công ty Séc
sẽ được nhận lương bằng ngoại tệ, miễn là tiền tệ đó có tỷ giá hối đoái chính thức do Ngân hàng Quốc gia Séc công bố.
Điều này giúp dễ dàng quản lý tài chính xuyên biên giới cho nhiều lao động quốc tế.
Lịch làm việc linh hoạt hơn
Luật mới cho phép nhân viên – kể cả làm việc tại chỗ – có thể tự sắp xếp thời gian làm việc theo ca, nếu có thỏa thuận bằng văn bản với chủ lao động. Trước đây, chỉ những người làm việc từ xa mới được quyền này.
Thay đổi này đặc biệt hữu ích cho người nước ngoài, nhất là khi có sự chênh lệch múi giờ hoặc cần linh hoạt do trách nhiệm gia đình.
Tăng trợ cấp thất nghiệp – nhưng giới hạn
Từ tháng 1 năm 2026, mức trợ cấp thất nghiệp ban đầu sẽ tăng từ 65% lên 80% thu nhập ròng trung bình. Tuy nhiên, đến cuối kỳ nhận trợ cấp, mức này giảm từ 45% còn 40%.
Người trên 52 tuổi sẽ được hưởng thời gian nhận trợ cấp dài hơn, và người đang học nghề mới sẽ nhận mức 80% ổn định.
Bảo vệ tốt hơn cho người đang nghỉ thai sản và nuôi con
Theo quy định mới, công việc gốc của người lao động nghỉ chăm con phải được giữ nguyên đến khi con tròn 2 tuổi. Điều này giúp các bậc cha mẹ – nhất là người nước ngoài – duy trì ổn định công việc sau thời gian nghỉ phép.
Cho phép trẻ 14 tuổi làm thêm dịp hè
Trẻ từ 14 tuổi (có sự đồng ý của phụ huynh) sẽ được phép làm thêm theo thời vụ trong kỳ nghỉ hè. Đây là một phần trong nỗ lực mở rộng thị trường lao động cho giới trẻ, có thể áp dụng cho cả con em người nước ngoài.
Tai nạn lao động sẽ được bảo hiểm chi trả
Một thay đổi quan trọng là bảo hiểm trách nhiệm của doanh nghiệp sẽ chi trả tiền bồi thường cho các tai nạn lao động nghiêm trọng (tổn thất khả năng lao động lâu dài). Số tiền ít nhất sẽ bằng 12 tháng lương trung bình.
Hiện chỉ có Kooperativa và Generali Česká pojišťovna cung cấp loại bảo hiểm này, giúp doanh nghiệp tránh được chi phí cao khi sự cố xảy ra.
Tại sao những thay đổi này quan trọng?
Sửa đổi luật được 66/74 thượng nghị sĩ ủng hộ, thể hiện sự đồng thuận cao. Chính phủ nhấn mạnh rằng luật mới sẽ tạo sự linh hoạt hơn cho cả người lao động và doanh nghiệp.
Ông Denis Drahoš – phát ngôn viên của ČMKOS – nhận định: “Đây là một chiến thắng cho quyền lợi người lao động, đặc biệt trong bối cảnh thị trường quốc tế hóa.”
Ý kiến từ chuyên gia luật
- Adam Valíček (Peníze.cz): “Luật mới cho phép doanh nghiệp đánh giá nhân sự hiệu quả hơn, dù kéo dài thời gian không chắc chắn.”
- Jitka Soldado (Dentons): “Luật hỗ trợ phụ huynh quay lại làm việc sớm và giúp doanh nghiệp dễ lên kế hoạch hơn.”
- Lucie Kalašová (bpv Braun Partners): “Việc không áp dụng hình thức sa thải không lý do không gây khó khăn lớn cho doanh nghiệp. Luật hiện hành vẫn đủ linh hoạt.”
Bài viết Luật lao động mới tại Séc sẽ thay đổi cách bạn được tuyển dụng, trả lương và chấm dứt hợp đồng đã xuất hiện đầu tiên vào ngày Châu Âu TV.
